woensdag 21 december 2016

Kerstkriebels

Voor de kersteditie van Hart van Holland bezocht ik mensen in Lansingerland, elk met hun eigen kerstverhaal.

In Bleiswijk ontmoette ik  Riet van den Langenberg die haar talent voor het handwerken vroeger gebruikte om brood op de plank te krijgen. Tegenwoordig maakt zij, nu als haar hobby, lappendekens. Ook breit en haakt zij erop los. Een van de nieuwste creaties is een kerststal. Elk figuurtje uit het kerstverhaal is door haarzelf gehaakt. Riets echtgenoot kan zich er gelukkig wel in vinden. “Zolang zij er maar plezier in heeft vind ik het prima.”
Lang geleden begon Riet met het naaien van kleding tijdens een betrekking als verzorgende in een gezin. "De mevrouw vroeg mij om een jurkje voor haar dochter te maken uit een oude japon van haarzelf. Dat lukte wonderwel. Later maakte ik rokken en maatpakken tegen betaling want mijn man vond dat ik best voor mijzelf kon gaan beginnen. Wij schaften professionele naaimachines aan en het liep als een trein. Helaas kwam er dertig jaar geleden een kink in de kabel door een lichamelijk ongemak. De machines moesten de deur uit en het duurde twee jaar voordat ik weer met naald en draad uit de voeten kon. Ik begon lappendekens te maken voor kindjes in het Sophia Kinderziekenhuis. Dat doe ik nog steeds. Helemaal met de hand met allemaal verschillende stofjes. Hopelijk blijven ze wel mooi als ze in de ziekenhuis wasmachines terecht komen. Breien en haken lukte ook weer en toen ik patronen voor kerststal figuren zag, kreeg ik de kriebels. Eerst denk je ‘dat kan ik niet’ maar je kan meer dan je denkt. Je begint met het haken van vasten voor het hoofd, dan het lijfje en de armen en benen. Zo ontstonden Jozef en Maria, het kindje Jezus in de kribbe, de engel Gabriel, de herders en de drie wijzen uit het oosten. Ook de ezel, de os en de schapen zijn prachtig geworden. Je vult de poppetjes op met rijst en fiberfill. Zelfs de palmboom en de stenen zijn gehaakt.”




Riet vindt de twee kamelen ‘de allerleukste’. En dan vooral de ‘liggende’ die met zijn guitige uitdrukking zorgt voor de vrolijke noot in het tafereel.
“Het moeilijkste om te maken waren de schapen. Het garen dat daarvoor nodig was is lastig te verwerken. De katoen moest er met een naald doorheen. Toch is het gelukt! Ik ben daar erg blij mee."




--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

In Berkel en Rodenrijs nam ik een kijkje op de zolder van Ina Molenaar, boven het Museum Molenaars Oude Tractoren. Tussen alle spulletjes van vroeger die Ina Molenaar verzamelt, zit een snoer met antieke kerstverlichting waar zij ‘bijzonder aan gehecht’ is. “Ook de originele doos is voor mij heel waardevol.” Als zij het tevoorschijn haalt komt het verhaal dat erbij hoort weer tot leven.

Hoe oud de kerstverlichting  precies is weet Molenaar niet. “Het moet van ver voor de oorlog zijn want pas veel later kwamen er exemplaren met houdertjes van porselein. De glazen kaarslampjes draai je elk in een bakelieten onderkant. Ik ga het niet gebruiken omdat ik bang ben dat de stoppen doorslaan.” Het snoer met de originele Philips verpakking hoorde bij een privĂ© collectie elektrische apparaten van een goede vriend van de familie Molenaar. “Toen hij, overigens veel te jong, overleed heb ik mij erover ontfermd als een soort hommage aan hem.”
Soortgelijke snoeren met lampjes werden vroeger vooral in ‘gegoede kringen’ gekocht. Het was volgens Molenaar ‘bon ton’ om er eentje te hebben. “Mijn moeder had daar geen geld voor. Zij bevestigde takken boven de schilderijen en plaatste daar met wasknijpers kaarsjes in. Er stond altijd een emmer water met een spons stand-by. Vervolgens droop natuurlijk het kaarsvet op het linoleum,” lacht Molenaar.




------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Bij Bouman Anthuriums in Bleiswijk ging ik langs op een 'piekdag'. 



Ontelbare overuren maakt men met kerst in de anthuriumkas aan de Groendalseweg.
De snijbloem met een tropische achtergrond is nog lang niet bij iedereen bekend als kerstbloem. Dat de anthurium wel degelijk populair is blijkt wel uit de verdubbeling van het aantal stuks dat in de kerstperiode verhandeld wordt.
“Alles op het laatste nippertje natuurlijk,” zegt Nel Bouman, “ook al heeft de anthurium een lange houdbaarheid, je wil de bloem toch zo vers mogelijk de deur uit laten gaan.”

 Vooral de ‘Tropical’ is erg gewild. “Deze rode anthurium staat al vijftien jaar op nummer een in het buitenland,” merkt bedrijfsleider Jens Kool op die de ene na de andere  telefonische bestelling doorkrijgt op ‘piekdagen’.
Karrenvrachten vol met gesneden anthuriums staan klaar om ingepakt te worden. “Het betekent voor ons twee keer zo hard werken,” zegt Kool. “En dat juist nu het zo lastig is om scholieren te mobiliseren, zij hebben immers nog geen kerstvakantie. We gaan soms door van zeven uur ’s morgens tot ’s avonds acht.

De meeste mensen denken bij een anthurium aan het felrode exemplaar bij oma in de vensterbank. Dat imago is volgens Nel Bouman compleet achterhaald. “Elk jaar is er met kerst meer vraag naar anthuriums. Met zijn luxe uitstraling uitermate geschikt voor kerststukken in alle interieurs.” Bouman Anthuriums kweekt ruim zestig verschillende kleuren, van het traditionele groen en rood tot wit, roze en paars. “Voor onze eigen winkel kijken we elk jaar naar de trends. We beginnen in september al met het bepalen van de stijlen voor de kerstcreaties en arrangementen.” Nel Bouman wijst naar de kerststukken in ‘Scandinavische’, ‘Ibiza’, ‘winters groen en blauw’ en ‘robuust puur en warm’ woonsferen waarin anthuriums prijken in combinatie met hout, keramiek en kerstballen. Het is te makkelijk om te denken dat een anthurium wel even in een modekleur gekweekt kan worden. “Zo werkt het niet.” Het traject van de zaadveredeling is een secuur en tijdrovend proces. “Het duurt soms wel drie jaar voordat je de anthuriumplant in de kwekerij hebt. Wij houden de plant vervolgens gemiddeld tien tot twaalf jaar voor de productie.”

bij Kool ontstond de passie voor de anthurium al toen hij als vijftienjarige scholier bij Bouman kwam werken. Hij koos voor de opleiding agro-handel-transport en logistiek. Kool is verantwoordelijk voor de planning, het klantcontact en de indeling van het personeel. “De glastuinbouw is letterlijk en figuurlijk een bloeiende sector, dat wil ik graag meegeven aan de jonge stagairs die ik begeleid.”


Trots laat Jens Kool de ‘Tropical’ zien, de rode anthurium die al vijftien jaar op nummer een staat in het buitenland

Justyna legt de anthuriums voorzichtig  een voor een in de doos